Yüz Felci Nedir? Belirtileri ve Tedavisi ve Egzersizleri Daha Fazlası

(bell paralizisi) Yüz Felci Nedir?

Ani gelişen yüz felci “Bell paralizisi” kişinin genellikle sabah uyandığında veya sıcaktan soğuğa, soğuktan sıcağa, ani geçişler sonucu olan ya da nedeni bilinmeksizin gelişen yüz felcidir. Bu tip yüz felci sadece göz bölgesini veya dudağı tutabileceği gibi yüzün tam yarısını da tutabilir.

Ancak; sıklıkla tüm yüzün yarısına tutunan yüz felçleri saptanır.  Buna bağlı olarak kişide gözünü kapayamama ve gözün açık kalmasına bağlı korneada hasarlar, gülümseyememe ve dudak köşesinin aşağıya doğru sarkması saptanır. Etken olarak altta yatan viral bir enfeksiyon düşünülmekle beraber bu enfeksiyona eşlik eden ani ısı değişiklikleri sorumlu tutulmuştur.

Yüz siniri beyin sapından çıktıktan sonra kafatasının dışına temporal kemik adı verilen kemikten çıkarak parotis adı verilen tükürük bezinin yüzeysel ve derin parçasının arasında seyreder. Bu bezin içerisinde dallanarak 5 ana kısma ayrılır.

Neden Olur ?

Sinirin temporal kemikten çıktığı delik geniş bir yapı değildir. Yukarıda sayılan herhangi bir nedenle sinirde gelişen ödeme bağlı, şişlik bu deliğin çıkışında sinirin sıkışmasına, sonucunda yüz felcine neden olur.

İlk Müdahale

Bu durum acil müdahale edilmesi gereken bir durumdur. Geç kalındığında veya yetersiz tedavi uygulandığında normal seyrinde geçici olup, hiçbir sakatlık bırakmayacak bu rahatsızlık, kalıcı bir yüz felcine yol açabilir. Bu kişilerin günler içerisinde acilen doktora başvurması gereklidir.  Ne kadar erken başvuru yapılırsa, yüz felcinin herhangi bir araz bırakmadan iyileşme şansı yüksek olur.

Yukarıdan aşağıya, kaşlara, göz çevresine, dudak, üst dudak ve dudak köşesine alt dudağa ve son olarak boyuna giden dalları mevcuttur.

İnsanların yüz bölgesinin her iki tarafında, kasların hareket etmesine yardımcı olan 2 tane sinir bulunmaktadır. Bu sinirler beyin sapı bölgesinden çıktığında kulak kemiğinin iç kısmından devam eder ve kulaktan çıkarak yüzümüzdeki göz kapağı, alın, kaş, dudak kenarı, burun kenarı ve boyun kaslarını hareket ettiren beş sinir parçasına ayrılır. Burada bahsedilen sinirlerin hasar görmesi kasların yönetilmesini zorlaştırır. Dolayısıyla da yüzde bir hareketsizlik durumu ortaya çıkar. Kaslarda oluşan hareketsizlik hafif de olabilir tamamen bir hareketsizlik de ortaya çıkabilir. Bu da yüz felcine sebep olmuş olur.

Yüz felci çevresel ve santral olmak üzer 2 parçaya ayrılmaktadır. Santral durumunda, hastanın beyninde bir hasar meydana gelmiştir. Yanı sıra vücudun başka bir takım bölgelerinde tutmama, inme gibi bulgular da ortaya çıkabilir. Çevresel yüz felcinde ise, sinir beyin sapından çıktığında bir problem çıkması ile oluşur ve yalnızca yüzün belirli bir tarafını etkiler. Vücudun başka herhangi bir yerinde başka bulgular yaratmaz.

Çevresel Yüz Felcinin Nedenleri Nelerdir? Neden olur ?

Aniden ortaya çıkan, hemen her yaştan insanda görülebilen, her iki cinsiyette de eşit oranda ortaya çıkan ve %90 oranında kendi kendine iyileşen felç, en sık görülen felç türüdür. Yüzdeki kasları kontrol etmeye yardımcı olan sinir, kafa içerisinden geçerken kulak kemiğinin iç kısmında, ince bir kanaldan geçmektedir. Burada sinirin şişmesi, beslenme problemi yaşaması hasar almasına sebep olabilir. Bunun sonucunda da yüzde felç ortaya çıkar. Çocuklarda yetişkinlere oranla çok daha az görülmektedir.

Daha çok genç yetişkinlik olarak adlandırılan dönemde ve hamileliğin son dönemlerinde yüzde felç yaşanabilmektedir. Buna ek olarak şeker rahatsızlığı gibi hastalıklara sahip kişilerde yüz üstünde felç geçirme olasılığı 4 kat daha fazla olarak tespit edilmiştir.

Lipid yaş hastalıklarına sahip kişilerde ve tiroid hormon bozukluğu olan kişilerde görülme riski daha fazla artmaktadır. Yüz felcine sebep olan faktörlerden bir diğeri de yüzün ciddi bir soğuk veya rüzgara maruz kalmasıdır.

Bunların dışında ise; uçuk gibi enfeksiyonlar, travmatik nedenler, orta kulak iltihabı, nezle, grip gibi üst dolunum yolu hastalıkları yüz felcinin belirtileri arasındadır.

Yüz Felci Belirtileri Nelerdir?

  • İdiyopatik periferik fasiyal paralizi (Ortada görünür bir neden yokken birden başlayan tek taraflı bir yüzde felç)
  • Başa darbe almak
  • Soğukta veya rüzgarda kalmak
  • Kafatası çatlaması veya buna benzer yüze alınan darbeler
  • Baş veya boyun tümörü
  • Orta kulak enfeksiyonu veya diğer kulak hasarları
  • Lyme hastalığı (Kenelerin insana tutunması sonucu bulaşan Borrelia burgdorferi isimli bakterinin neden olduğu kene hayvanından kaynaklanan bakteriyel bir hastalıktır)
  • Ramsay-Hunt Sendromu
  • MS hastalığı ve Guillain-Barré sendromu gibi bağışıklık sistemini olumsuz etkileyen hastalıklar

Nasıl Tanı Koyulur?

Yüz felcinde tanı koyulması kısa süren bir süreçtir. Çevresel yüz felci için doktor mevcut olan belirtileri gözlemleyerek tanı koyabilir. Bu süreçte doktor kaşları kaldırma, gözleri hareket ettirme, gülme, kaş çatma gibi hareketleri yapmasını hastadan isteyebilir. Alektromiyografi yani kasların sağlığını ve sinirlerin nasıl durumda olduğunu kontrol eden test ve yüz tomografisi hastadan istenebilir. Bunlara ek olarak doktor birkaç kan testi yapılmasını da talep edebilir. Tüm bunlar tam tanı koyulmasına yardımcı olacak etkenlerdir.

Grasillis Kasının Alınması ve Yüze Taşınması

Başlangıçta çiğneme hareketini düşünerek kişi gülme hareketini yapsa dahi zamanla beyin bu işlemi oldukça iyi öğrenebilmekte ve kişi spontan olarak ilerleyen zaman da gülebilmektedir. Özellikle çocuklarda bu gelişim çok yüksek seviyededir.

YÜZ FELCİ AMELİYATI HAKKINDA BİLGİ İÇİN TIKLAYIN

Yüz Felci Tedavi Yöntemleri

Aynı zamanda yüz felcinin iyileşme sırasında kalıcı kas hasarını önlemek amaçlı yapılacak sinir transferleri diğer önemli müdahalelerdir. Yüz felcinin tıbbi ve cerrahi tedavisi yanında, fizik tedavi uygulamaları iyileşme sırasında çok önemlidir. Felcin başladığı ilk günden itibaren sıcak-soğuk uygulama terapileri, yüz egzersizleri ve elektrik stimülasyon cihazları yardımıyla kas hareketlerinin sağlanması, tedavi başarı şansını yükseltir. Bu nedenle ani gelişen yüz felci tedavisi kalıcı hale gelmemesi için kesinlikle en kısa sürede doktora müracaat edilmesi gereken acil tıbbı sorunlardır.

Sadece doktorunuz size bu konuda yardımcı olacak ve yönlendirecektir. Kulaktan duyma tedaviler veya sorunu önemsememek, kalıcı yüz felcine neden olabilecektir. Kalıcı yüz felcinin tedavisi ise ciddi ve komplike mikrocerrahi ameliyatlarına ihtiyaç duyar.

Mikrocerrahi (Ameliyatlı Tedavi)

Yüz felçleri oldukça sık karşılaşılan yüzde hem estetik hemde fonksiyonel olarak sorunlara yol açan yüz sinirinin (Fasial sinir) felci sonucu oluşan deformitelerdir

En sık nedeni aniden soğukla karşılaşma veya çoğunlukla nedeni bilinmeyen geişen ani yüz felçleridir (Bell paralizisi). Bu hastalar uygun ilaç tedavisi ile %80 oranında tamamen iyileşirler. Ancak ilk 3 hafta oldukça kritik süredir. Bu süre doktor kontrolinde geçirilmelidir.

Çünkü 3 haftalık süre boyunca iyileşme perioduna girilmez ve felçli kaslarda herhangi olumlu yönde gelişme olmaz ise acil olarak sinirin yüze girdiği temporal kemik içerisindeki kanalın gevşetilmesi lazımdır.

Aksi takdirde kişide kalıcı yüz felci gelişme olasılığı çok yüksektir.

Kronik yüz felçlerinde ise en sık nedenler doğuştan meydana gelen yüz felçleri,köşe tümörleri denen beyincik ile komşu tümörlerin cerrahisi sonrası ve travmadır.

Bu nedenle benim klinik görüşüme göre yüz felclerini nasıl tedavi edilmesi gerektiği şu şekildedir.

Daha Fazlası İçin Tıklayın

Fizik Tedavi

Akapunktur

Yüz üstünde felcde akupunktur tedavisi, yüzdeki belirli noktalara ince akupunktur iğnelerinin yerleştirilmesi ile yapılır. Bu tedavinin mümkün olan en kısa sürede başlaması, iyileşmenin hızlanması açısından önemlidir. Tedavinin etkinliğini arttırmak için moxa veya elektroakupunktur tedavisi uygulanabilir.

Bu tedaviler ile vücudun kendi kendini iyileştirme fonksiyonu devreye sokulur. Akupunktur noktalarının uyarılması, yüzdeki Qi’nin, kan ve lenf dolaşımının artmasını sağlar. Ayrıca Akupunktur tedavisinin vücuttaki bazı hormonların ve nörotransmitterlerin üretimini arttırarak, sinirlerdeki ödemi azalttığı düşünülmektedir.

Yüz Felci Egzersizleri

Yüzde felç tedavisi sonrasındaki  aşağıdaki egzersizleri yapabilir ve videoları izleyebilirsiniz…

  • Kaşları aşağı yukarı hareket ettirmek.
  • Sıvı içecekleri pipet yardımı ile içmek.
  • Dudakları büzmek.
  • Islık çalmaya çalışmak.
  • Gözleri kapatıp açmak.
  • Sakız çiğnemek.
  • Yumuşak bir diş fırcası veya yanak fırcası ile çenek,dudak ve yanak kısmında masaj yapmak.
  • İpe geçirilmiş bir düğme dudakların arasına alınıp ipi çekerken düğme dudaklarla tutulmaya çalışılır.
  • İşaret ve başparmakla harekete direnç vererek ağız kenarlarından tutarak büzülmüş ağız gülümseyerek
  • açılmaya çalışılır. (aynı egzersiz gülümseme pozisyonundan ağzın büzüldüğü pozisyona getirilmeye çalışılması ile de yapılır.)
  • İpe geçirilmiş bir düğme dudakların arasına alınıp ipi çekerken düğme dudaklarla tutulmaya çalışılır.
  • Çene ileriye doğru uzatılmaya çalışıır.
  • İlk önce dişleri göstermeden gülmek, sonra dişleri göstererek gülmek.

VİDEOLARI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN

Yüz Felci Nasıl Geçer?

Yüz felci hastalarında sinirlerin ciddi kazalar gibi sebeplerle hasar olmamışsa uygulanan tedavi yöntemleri ile hastaların %70’i tamamen, %85’i ise herhangi bir tedavi uygulanmadan tama yakın iyileşme göstermiştir.
Ciddi hasarı olmayan hastalarda 3 haftalık süreçte hiçbir iyileşme olmamış ise sonraki haftalarda da pek fazla iyileşme görülmemesi büyük olasılıktır.
Erken dönemde iyileşme görülmüşse 1 yıla kadar uzayabilmekle birlikte genellikle 3-6 ayda tam ya da tama yakın iyileşme gerçekleşir.

Yüz felci konusunda bir probleminiz varsa Dr. Serdar Nasır ile iletişime geçmek için buraya tıklayınız.

Güncelleme : 8.03.2019